Kolekcje / Kolekcja rodziny Pisulów

Kolekcja rodziny Pisulów

Tomasz Wroński, Archiwum Narodowe w Krakowie

Archiwalia dotyczące rodziny Pisula zostały udostępnione Archiwum Narodowemu w Krakowie w ramach projektu „Archiwa Rodzinne Niepodległej” przez Panią Jolantę Krupę. Wspomniane materiały przedstawiają sylwetki członków rodziny Pisula, którzy w latach 1917-1918 należeli do placówki Polskiej Organizacji Wojskowej w Bieżanowie (obecnie część Krakowa) ojca Jana, dzieci: Stanisława (zastępca komendanta placówki), Henryka (brat bliźniak Stanisława, jeden z dowódców), Andrzeja, Tomasza oraz Marii.

Osoby działające w organizacji zajmowały się m.in. przewozem rozkazów, ulotek, agitacją, udziałem w manifestacjach, zbieraniem informacji wywiadowczych o stanie uzbrojenia, rozlokowania wojsk i składów amunicji, zbieraniem funduszy, uwalnianiem internowanych legionistów i niesieniem im wszechstronnej pomocy (poprzez ukrywanie, zaopatrzenie w ubrania cywilne, żywność, dokumenty, transport w inne miejsca), rozbrajaniem Austriaków i utrzymaniem porządku. Za przynależność do POW członkowie rodziny Pisulów zostali aresztowani w 1918 r. przez Austriaków.

Jan Pisula, ur. 1859 w Trzcianie, emerytowany pracownik kolei, członek Placówki POW w Bieżanowie, ps. „Machowski”.

Maria Pisula (po mężu Talaga), ur. w 1903 r. w Bieżanowie, uczennica Seminarium Nauczycielskiego w Krakowie, członkini Placówki POW w Bieżanowie, ps. „Trzciańska” .

Dyplom nadania Marii z Pisulów Talagowej odznaki pamiątkowej Więźniów Ideowych, w związku z aresztowaniem jej w 1918 r. przez Austriaków za przynależność do Polskiej Organizacji Wojskowej. Dokument z dnia 31 grudnia 1931 r. podpisany m.in. przez Józefa Piłsudskiego.

Stanisław Pisula, ur. w 1900 r. w Olchowej, uczeń I Wyższej Szkoły Realnej w Krakowie (do 1916 r.), zastępca komendanta Placówki POW w Bieżanowie, ps. „Trzcianiecki I”, później żołnierz (plutonowy, sierżant) 20. Pułku Piechoty Ziemi Krakowskiej, następnie 2. Syberyjskiego Pułku Piechoty Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, ranny, zginął w 1940 r. w obozie koncentracyjnym w Mauthausen–Gusen.

Dokument z dnia 14 września 1940 r. informujący o śmierci Stanisława Pisuli (więźnia obozu koncentracyjnego w Mauthausen) w dniu 9 września 1940 r. (rodzinie przysłano urnę z jego prochami).

Henryk Pisula, ur. w 1900 r. w Olchowej, uczeń II Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, członek Placówki POW w Bieżanowie, ps. „Trzcianiecki II”, później żołnierz (plutonowy) 20. Pułku Piechoty Ziemi Krakowskiej Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej.

Andrzej Pisula, ur. w 1888 r. w Trzcianie, pracownik kolei, żołnierz 10. Pułku Artylerii armii austro-węgierskiej, członek Placówki POW w Bieżanowie, ps. „Czarny” (siedzący po prawej stronie).

Tomasz Pisula, ur. w 1890 r. w Jodłówce lub w Trzcianie, żołnierz (strzelec) 4. Batalionu Strzelców Polowych armii austro-węgierskiej, dwukrotnie ranny, później członek Placówki POW w Bieżanowie, ps. „Olchowiecki”, pośmiertnie odznaczony medalem niepodległości.

Stanisław Kuziel, ur. 1901 Zaborów, uczeń. II Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, członek Placówki POW w Bieżanowie, później żołnierz (strzelec, kapral) Wojska Polskiego, ranny w walkach w obronie Lwowa, znajomy rodziny Pisulów, w okresie międzywojennym sędzia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy.